İnternetin En Büyük Faydası: Şeffaflık

6 Eylül 2014 Yeni Medya 0

internetin en büyük faydası
15 yıl önce ailem TV bozulduğu için yenisini almak zorunda kalmıştı. Oturduğumuz 10.000 kişilik Pınarhisar‘da yalnızca 2 TV satıcısı olduğundan birinden almıştık. Aradan 2-3 ay geçip İstanbul’a gittiğimizde aynı TV’nin bizim ödediğimiz fiyatın 3’te 1’ine satıldığını görünce öğretmen olan babam için bu alışveriş acı bir tat bırakmıştı.

Çocukluğum otomobillerin kuş serisinden başka modellere doğru geçtiği dönemlere denk gelir. Dijital göstergeli Fiat Tempra SXAK diye donanım seviyesini belirten harfli modellerden (yanında harf olmayan Tempra en düşük donanım seviyesini, yanında 4 harfi olan Tempra ise en yüksek donanım seviyesine ifade ediyordu) tutun da Renault‘nun pencereleri butonla açabildiğiniz Broadway’ine, Mazda‘nın farları gizlenen 323‘ünün sahneye çıktığı dönemlerdi. O dönemlerde otomobil almak bugünlerde ev almaya benzer, aset olarak görülürdü.

Afedersiniz yine konudan çıktık. O dönemlerde ne derli toplu bir bayi organizasyonu, ne otomobillerin donanım seviyeleri, ne de fiyatlarında bir istikrar vardı. Satıcıların hepsi kafasına göre fiyatlama yapar, otomobil almaya karar verdiğinizde yanınızda illa ki “anlayan” birini götürürdünüz. Sıkı pazarlıklar sonucu bazen akıl almaz fiyatlarla sıfır otomobil sahibi olurdunuz. Ama aldığınız otomobilin motoru, kliması gibi temel özellikleri dışında diğer donanımları hakkında bilginiz olmazdı.

Yanılmıyorsam 12 yaşındaydım Anadolu Lisesi’ni yeni kazanmış, annemlerin her gördüğüm yabancıyla İngilizce konuşmamı istediği günlerdi. Dayım Burdur’da askerlik yapıyordu. Önce dayımı Burdur’da ziyaret edecek, sonrasında Antalya’ya tatile gidecektik (hayatımın ilk gerçek tatiliydi). Trenle gidecektik ama tren biletini Sirkeci’den 1 hafta önceden satın almaya gitmiş, istediğimiz günden 2 gün sonraya yer bulabilmiştik. Burdur ziyareti akşam bitmiş gece Antalya’ya otobüsle gitmeye çalışıyorduk. Gece yolculuğunun ardından Antalya’ya inmiştik. Ne yol biliyor, ne de otel biliyorduk. Elimizde valizlerle neredeyse bütün Konyaaltı’nı dolaşarak saatler sonra kötü bir pansiyona yerleşebildik. Ertesi gün öğrendik ki anlaştığımız fiyata o dönemin en iyi otellerinde konaklayabiliyormuşuz.

Bu hikayelerden daha yüzlercesini anlatabilirim. Toplumu yönlendirmek için uğraşılan gazete manşetlerinden tutun da, uçak biletlerinde yediğimiz kazıklara; taksicilerle yaşadığımız dolandırılma hikayelerinden, eldeki haritalarla yolları bulmaya çalıştığımız günlere kadar…

Yukarıda bahsettiğim hikayelerin başımıza gelmesine yeni medya dünyasında karşımıza çıkan alternatiflere ayak uydurduğumuz takdirde imkan yok.. Artık TV’lerin fiyatlarını, özelliklerini kolaylıkla internet sitelerinden öğrenebiliyor, ihtiyacımızı belirleyip, en uygun fiyattan satın alabiliyoruz. Otomobil alırken donanım seviyeleri, özellikleri ve fiyatlarını internet sitelerini ve sayısız blogu, kişisel deneyimi, forumu; takip ederek, bilerek alıyoruz. Fiyatın çok küçük ikramlar dışında değişmediğini biliyoruz. Ayrıca benzer sınıftaki otomobillerle fiyat ve donanımları karşılaştırma şansımız da var. Ya da bir modelin ne zaman yenileneceğini aylar öncesinden bilebiliyoruz. Tatillerimizi çok önceden planlayabiliyoruz, fiyat sürprizini asla yaşamıyoruz. Başkalarının o konaklama noktasındaki görüşlerini inceleyerek, daha net kararlar verebiliyoruz. Taksi ihtiyacımızı Uber ile dünyanın her yerinde görebiliyoruz. Üstelik para üstünü alamama derdi olmadan, ne kadar ödeyeceğimizi peşinen bilerek… Bütün bunlar bize internetin sağladığı en büyük nimet olan şeffaflık sayesinde oluyor.

Şeffaflığın bize sağladığı en büyük nimetlerden biri de haber alma/bilgilenme alanında oluyor. Geçmişte manipülasyona çok açık olan medya kanalları çeşitlendi ve vatandaş gazeteciliği hayatımıza girdi. Üstelik sosyal medya ağları sayesinde güneş balçıkla sıvanamıyor, bütün dünya gelişmelerin tamamından haberdar olabiliyor. Bunun en güzel örneklerini sokak hareketlerinde, Wikileaks ve Edward Snowden olaylarında gördük.

Yeni medya dünyası hayatımıza çok büyük kolaylıklar ve katkılar getirdi buna şüphe yok. Ancak bana göre getirdiği en büyük fayda hayatımızdaki şeffaflığı arttırması oldu. Daha önce de yeni medyanın yasakları alt üst etmesi meselesinde yazdığım gibi bilginin açığa şeffaf biçimde ortaya çıkması insanların birbirleriyle/devletle/ticari kurumlarla ilişkilerindeki yapıyı daha demokratik hale soktu. Sürecin belki ticari hayattaki yansımalarını çok hızlı görüyor, günlük hayatımıza doğrudan etki etmesinden keyif alıyoruz. Bu süreci öğrenip, anladıkça, içselleştirdikçe ezberlerimizi bozan yeni medya dünyasının çok daha büyük etkilerini pozitif olarak göreceğiz…

Yazar Hakkında

Sercan Çalbak: Geleneksel medyadan, yeni medyaya geçisin emekçilerinden. Dijital içerik ve içerik pazarlama konusunda uzun süredir çalışıyor. Bahçeşehir Üniversitesi'nde lisans ve yüksek lisans öğrencilerine Yeni Medya, Sosyal Medya, Dijital Pazarlama ve İçerik Pazarlaması üzerine dersler veriyor. Türkiye'de faaliyet gösteren pek çok şirkete içerik pazarlaması ve yeni medya konusunda eğitim ve danışmanlık yapıyor.

0 Yorum Yapılmış

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: